Cliënten en mantelzorgers hebben behoefte aan persoonlijke informatie over Wmo-ondersteuning

Veel mensen die vanaf 2015 zorg en ondersteuning krijgen via de Wmo (gemeenten) hebben grote behoefte aan goede voorlichting en informatie over de gevolgen hiervan voor hun persoonlijke situatie. Dit blijkt uit bijna 200 interviews die cliëntenorganisaties in twaalf gemeenten hebben gehouden. De cliëntenorganisaties adviseren gemeenten om mensen desgewenst persoonlijk te informeren over de veranderingen.

De interviews (194) zijn gehouden in de periode oktober tot begin januari 2015, direct voorafgaand aan de overheveling van AWBZ-zorg naar gemeenten in 2015. De uitkomsten sluiten aan bij de conclusies van de eerdere digitale raadpleging waaraan 3.000 mensen meededen. Ook toen kwam naar voren dat mensen die in 2014 zorg uit de AWBZ kregen, vaak niet goed weten hoe hun zorg straks wordt voortgezet door de gemeente.

Vertaalslag naar persoonlijke situatie

De geïnterviewden gaven aan dat ze van de gemeente in het laatste kwartaal van 2014 vooral algemene informatie hebben gehad. Ze misten de vertaalslag naar hun persoonlijke situatie. Verder zijn ze onzeker over de hulp waarop zij kunnen rekenen en maken zich zorgen over hun toekomst. Er is ook veel ongerustheid en onduidelijkheid over de vraag of ze hun vertrouwde instelling of zorgverlener in 2015 kunnen behouden.

Overgangsrecht

Met het overgangsrecht dat in 2015 geldt, waren de meesten niet bekend. Ze wisten niet dat er pas wat kan veranderen op het moment dat hun indicatie afloopt. Overigens meldden sommige mensen dat ze al te maken hadden met veranderingen in de zorg vanuit hun zorginstelling; dus nog voordat de nieuwe Wmo van kracht is. Ook dat droeg bij aan onzekerheid.

Ga het gesprek aan

De cliëntenorganisaties adviseren gemeenten om zorgvragers en mantelzorgers persoonlijk te informeren als zij daar behoefte aan hebben, bijvoorbeeld als het keukentafel gesprek niet op korte termijn zal plaatsvinden. In een informerend gesprek kan worden uitgelegd wat er in de persoonlijke situatie verandert, wat het overgangsrecht voor hen betekent en wanneer zij een keukentafelgesprek kunnen verwachten. Maar ook door wie zij zich daarbij kunnen laten ondersteunen en hoe zij zich op dat gesprek kunnen voorbereiden, en wat de verschillende mogelijkheden zijn voor zorg en ondersteuning inclusief de financiële consequenties daarvan.

Op deze manier kan veel onduidelijkheid worden weggenomen en kunnen mensen zich veel beter voorbereiden op het keukentafelgesprek. Tijdens het keukentafelgesprek bespreken cliënt en/of mantelzorger en gemeente de zorg- en ondersteuningsvraag, wat iemand zelf samen met zijn netwerk kan doen en voor welke ondersteuning men een beroep kan doen op de Wmo.

Aandacht voor iedereen

Aan deze ronde van het verdiepend onderzoek hebben 194 cliënten, familieleden en mantelzorgers uit twaalf gemeenten meegedaan. De geïnterviewden zijn afkomstig uit verschillende groepen cliënten en mantelzorgers. De gemeenten waar zij wonen liggen gespreid door heel Nederland en variëren in omvang van klein, middelgroot tot groot. Het onderzoek is onderdeel van het programma Aandacht voor Iedereen (AVI). Dit programma is opgezet om leden van Wmo-raden en lokale belangenbehartigers te informeren over de decentralisatie en hen te adviseren over hun rol daarbij. De negen betrokken organisaties zijn: Ieder(in), Koepel Wmo-raden, LPGGz, Mezzo, Patiëntenfederatie NPCF, Oogvereniging, ouderenorganisatie CSO, Per Saldo, en Zorgbelang Nederland. Het programma Aandacht voor iedereen wordt gefinancierd door het ministerie van VWS.

Download Rapport verdiepend onderzoek

Bron: Mezzo